Dijital ürün pasaportu (DPP) nedir? AB’deki işletmelerin bilmesi gerekenler

Dijital ürün pasaportu (Digital Product Passport, DPP), benzersiz bir tanımlayıcı ve bir veri taşıyıcısı aracılığıyla fiziksel bir ürüne bağlanan dijital bilgidir. QR kod, NFC etiketi veya uyumlu başka bir taşıyıcı pasaportun kendisi değildir: o belirli ürüne ait verilere erişimi açan anahtardır. Bir moda şirketi için bugün atılacak yararlı adım “DPP QR kodu” satın almak değil, ürün, malzeme, tedarikçi ve üretim verilerinin nerede tutulduğunu ve ne kadar kolay toplanabileceğini anlamaktır.

Dijital ürün pasaportu nasıl çalışır

(AB) 2024/1781 sayılı Sürdürülebilir Ürünler için Ekotasarım Tüzüğü (ESPR) uyarınca pasaporta erişmek için kullanılan fiziksel araca veri taşıyıcısı denir. Veri taşıyıcısı, ürünü kalıcı ve benzersiz bir ürün tanımlayıcısına bağlar. Bir ürün grubu için geçerli olacak yetki devrine dayanan tasarrufun taşıyıcıyı, yerleşimini ve pasaportun model, parti veya tekil ürün düzeyinde mi oluşturulacağını belirlemesi bekleniyor.

Basitçe:

Ürün → benzersiz tanımlayıcı ve veri taşıyıcısı → tarama veya okuma → dijital ürün pasaportu → izin verilen ürün bilgilerine erişim

Taşıyıcının pasaportun tamamını içermesi gerekmez. İlgili verilerin ürüne bağlandığı ve erişim haklarına göre sunulduğu dijital bir sisteme yönlendirebilir.

Ürün verileri nereden gelir

Tek bir ürüne ait bilgiler genellikle birkaç aktör arasında dağılmış durumdadır. Kumaş veya deri tedarikçisi malzemenin bileşimini ve özelliklerini, bileşen tedarikçisi fermuar, düğme veya metal aksesuar verilerini, fabrika üretim bilgilerini tutarken marka da modeli, SKU’yu, görselleri, bakım talimatlarını ve ticari verileri yönetir.

Ayakkabı, çanta ve aksesuarlarda yapı daha da karmaşık olabilir; çünkü tek bir ürün birden fazla malzemeyi, astarı, tabanı, yapıştırıcıyı, metal parçayı ve değiştirilebilir bileşeni bir araya getirebilir.

Ürünün yaşam döngüsünün ilerleyen aşamalarında başka bilgiler de ortaya çıkabilir: profesyonel bakım, onarım, ikinci el satış, tadilat, ayrıştırma veya geri dönüşüm. Bu, yaşam döngüsündeki her olayın otomatik olarak düzenlemeye tabi DPP’nin parçası olacağı ya da herkese görünür olması gerektiği anlamına gelmez.

Bu nedenle Fiorgo, bir QR kodun arkasındaki bir sayfa olarak değil, bir veri sistemi olarak tasarlanıyor: düzenlemeye tabi DPP katmanı; bakım, onarım, ikinci el satış ve diğer kullanım alanlarına yönelik ek yaşam döngüsü işlevlerinden ayrı tutuluyor.

DPP’yi kim oluşturur ve hizmet nasıl seçilir

AB, dijital ürün pasaportunun ortak çerçevesini belirliyor; ancak DPP, her ürünle ilgili tüm bilgileri içeren tek bir merkezi Avrupa veri tabanı değildir. Avrupa Komisyonu DPP ekosistemini merkeziyetsiz olarak tanımlıyor: ürün verileri, ilgili aktörlere hakları ölçüsünde erişilebilir kılınıyor.

Sorumlu iktisadi işletmeci teknik uygulamayı kendisi düzenleyebilir ya da bir DPP hizmet sağlayıcısıyla çalışabilir. Bu yüzden hizmetleri karşılaştırırken yararlı soru yalnızca kimin QR kod üretebildiği değil; sistemin tanımlayıcıları, veri taşınabilirliğini, erişim haklarını, güncellemeleri ve birlikte çalışabilirliği nasıl yönettiğidir.

AB çerçevesinin şimdiden gerektirdikleri

ESPR’nin 9–11. maddeleri uyarınca DPP mimarisi, diğerlerinin yanı sıra:

• pasaportu bir veri taşıyıcısı aracılığıyla kalıcı ve benzersiz bir ürün tanımlayıcısına bağlamalı;
• birlikte çalışabilirliği ve veri aktarımını desteklemeli;
• farklı aktörlere erişim haklarına göre erişim sağlamalı;
• verilerin özgünlüğünü, güvenilirliğini, bütünlüğünü, güvenliğini ve gizliliğini sağlamalı;
• ilgili AB tasarrufu kabul edildiğinde ilgili ürün grubu için belirlenen gereklilikleri uygulamalıdır.

Fiorgo’nun sundukları

Düzenlemeye tabi katmanın ötesinde Fiorgo, yararlı ve izin verilen durumlarda isteğe bağlı yaşam döngüsü senaryolarını destekleyecek şekilde tasarlanıyor:

• profesyonel bakım ve temizlik;
• onarım ve değiştirilen bileşenlerin kayıtları;
• kişisel verileri gereksiz yere açığa çıkarmadan ikinci el satış ve devir;
• tadilat ve ürünün dönüştürülmesi;
• ayrıştırmayı, döngüsel süreçleri ve geri dönüşümü destekleyebilecek veriler;
• daha önce toplanmış ve doğrulanmış verilerin yeniden kullanımı.

Bu işlevler zorunlu DPP’nin yerini almaz ve yaşam döngüsüne ait her veri noktasının otomatik olarak bir düzenleyici gereklilik olduğu anlamına gelmez.

DPP hizmet sağlayıcılarının sertifikasyonu ne durumda?

15 Eylül 2026 itibarıyla her DPP sağlayıcısının şimdiden tek ve evrensel bir “AB sertifikasına” sahip olması gerektiğini söylemek doğru olmaz. ESPR’nin 11. maddesi, Avrupa Komisyonu’na DPP hizmet sağlayıcıları için gereklilikler belirleme ve gerektiğinde bir sertifikasyon sistemi getirme yetkisi veriyor. Bu nedenle sağlayıcılara yönelik gereklilikler, ilgili tarihte fiilen yürürlükte olan tasarruflara göre kontrol edilmelidir.

Tekstil için neler yürürlükte, neler hâlâ bekleniyor

Dijital ürün pasaportlarının temel hukuki çerçevesi ESPR ile zaten belirlendi. Avrupa Komisyonu, DPP Sicili’ni 20 Temmuz 2026’da faaliyete geçirdi. Komisyon ayrıca ürün verilerinin merkeziyetsiz kalmaya devam ettiğini, Sicil’in ise benzersiz ürün tanımlayıcıları ve ilgili meta veriler için kullanıldığını açıkça belirtiyor.

Giyim ve tekstilde nihai zorunlu DPP veri seti, henüz her moda kategorisine otomatik olarak uygulanan tek ve evrensel bir alan listesi değil. Somut gereklilikler, her ürün grubu için geçerli tasarruflardan gelmelidir. Bu nedenle işletmeler, moda için DPP’nin gelecekteki tüm zorunlu alanlar biliniyormuş gibi şimdiden “kesinleştiği” yönündeki iddialara temkinli yaklaşmalıdır.

Moda markaları şimdiden ne yapabilir

En yararlı hazırlık, ürün verilerinizin nerede olduğunu ve ne kadar kolay toplanabileceğini anlamaktır. Bu veriler tedarikçi e-postalarına, fabrika PDF’lerine, sertifikalara, paylaşılan klasörlere, PIM, PLM ve ERP sistemlerine ve ürün sayfalarına dağılmış olabilir.

Tek bir gerçek ürünle başlayın ve şunları gözden geçirin:

• model ve SKU verileri;
• malzemeler ve bileşim;
• bileşenler ve metal aksesuarlar;
• üretici ve üretim bilgileri;
• bakım talimatları;
• verileri destekleyen belgeler ve kaynaklar;
• tedarikçiden veya fabrikadan hâlâ istenmesi gereken eksik bilgiler.

Halihazırda PIM, PLM veya ERP kullanıyorsanız sıfırdan başlamanıza gerek yok. Yapılması gereken; mevcut bilgileri yeniden kullanmak, eksikleri belirlemek ve hangi verilerin tedarik zincirindeki diğer aktörlerden gelmesi gerektiğini anlamaktır.

Moda şirketleri için Fiorgo’nun ücretsiz DPP pilot projesi

Sınırlı sayıda moda markasını ve giyim, tekstil, ayakkabı, çanta ve aksesuar üreticisini Fiorgo’nun erken pilot projesine katılmaya davet ediyoruz.

Katılmak için gerçek bir ürün seçin ve şirketinizde halihazırda bulunan bilgi ve belgeleri paylaşın. Fiorgo için özel bir veri seti hazırlamanıza gerek yok.

Neler elde edersiniz

• Tek ürünlük veri incelemesi. Hangi verilerin bulunduğunu, nerede saklandığını ve nereden geldiğini değerlendiriyoruz.
• DPP veri eksiklikleri haritası. Eksik bilgileri, doğrulanması gereken verileri ve bunlara büyük olasılıkla sahip olan tedarik zinciri aktörünü belirliyoruz.
• Dijital ürün pasaportu veri yapısı. Şu anda mevcut olan verileri yapılandırılmış bir çalışma görünümünde düzenliyoruz.
• Ölçeklendirme riskleri haritası. Tek üründen bir koleksiyona veya kataloğa geçerken zorlaşabilecek süreçleri öne çıkarıyoruz.
• Fiorgo Early Access’e öncelikli erişim. Pilot proje katılımcıları gelecekteki çalışma sürümlerini daha erken test edebilir ve ürün önceliklerinin belirlenmesine katkıda bulunabilir.

Pilot proje koşulları

Pilot proje seçilen katılımcılar için ücretsizdir ve sonradan Fiorgo satın alma zorunluluğu doğurmaz. Şirketin kaynak verileri şirkete ait kalır.

Pilot proje resmî bir DPP’ye hazırlık sertifikası değildir ve belirli bir ürün kategorisi için henüz kabul edilmemiş gelecekteki AB gerekliliklerine uyumu garanti etmez. Halihazırda yürürlükte olan kurallar ile gelecekteki tasarruflarla belirlenecek gereklilikleri birbirinden ayırıyoruz.

Tek bir ürünle başlayın

Gerçek ürün verilerinizin DPP’ye ne kadar hazır olduğunu ve ölçeklendirirken nerede sorun çıkabileceğini anlamak istiyorsanız Fiorgo’nun ücretsiz erken DPP pilot projesine başvurun.

Resmî AB kaynakları

• Avrupa Komisyonu — Dijital Ürün Pasaportu
• Avrupa Komisyonu — DPP Sicili
• Avrupa Komisyonu — İktisadi işletmeciler
• (AB) 2024/1781 sayılı Tüzük (ESPR)